संस्कृती - पु. ल. देशपांडे

शेवटी संस्कृती म्हणजे बाजरीची भाकरी ... वांग्याचे भरीत ...गणपती बाप्पा मोरया ची मुक्त आरोळी. केळीच्या पानातली भाताची मूद आणि त्यावरचे वरण. उघड्या पायांनी तुडवलेला पंचगंगेचा काठ... मारुतीच्या देवळात एका दमात फोडलेल्या नारळातले उडालेले पाणी...दुस-याचा पाय चुकून लागल्यावर देखील आपण प्रथम केलेला नमस्कार...दिव्या दिव्या दिपत्कार... आजीने सांगितलेल्या भुताच्या गोष्टी... मारुतीची न जळणारी आणि वाटेल तेंव्हा लहानमोठी होणारी शेपटी... दस-याला वाटायची आपट्याची पाने... पंढरपुरचे धुळ आणि अबीर यांच्या समप्रमाणात मिसळून खाल्लेले डाळे आणि साखरफ़ुटाणे...सिंहगडावर भरुन आलेली छाती आणि दिवंगत आप्तांच्या मुठभर अस्थींचा गंगार्पणाच्या वेळी झालेला स्पर्श... कुंभाराच्या चाकावर फिरणा-या गोळ्याला त्याचे पाण्याने भिजलेले नाजूक हात लागून घाटदार मडके घडावे तसा हया अदृश्य पण भावनेने भिजलेल्या हातांनी हा पिंड घडत असतो. कुणाला देशी मडक्याचा आकार येतो. कुणाला विदेशी कपबशीचा......

दिवानो की बाते है...

दिवानों की बाते है
इनको लबपर लाये कौन ?
इतना गेहेरा जाये कौन ?
खुदको यु उलझाये कौन ?


जो तु समझा अपना था
वो लमहों का सपना था
हमने दिल को समझाया
अब हमको समझाये कौन ?


तेरी गली मे हो आये
होश वही खो जाए
दिख जाये अगर तू पलभर
मैखाने मे जाये कौन ?


गली गली मे फ़िरते है
कई ठोकरें खाते
जब तुनेही ठुकराया हमे
अब हमको अपनाये कौन ?


दिवानो की बाते है...

चुकली दिशा तरीही...

चुकली दिशा तरीही
हुकलें न श्रेय सारे;
वेड्या मुशाफ़िराला सामील सर्व
तारेमी चालतो अखंड, चालायचे म्हणून;
धुंदीत या गतीच्या सारेच पंथ प्यारे.
डरतात वादळांना जे दास त्या ध्रुवाचे;
हें शीळ तोडले कीं अनुकूल सर्व वारे!
मग्रूर प्राक्तनाचा मीं फाडला नकाशा;
विझले तिथेंच सारे ते मागचे इशारे.
चुकली दिशा तरीही आकाश एक आहे,
हें जाणतो तयाला वाटेल तेथ न्यारे.
आशा तशी निराशा, हें श्रेय सावधांचे;
बेसावधांस कैसे डसणारे हे निखारे.

पु॰ ल॰ देशपांडे

आपल्या जवळ जे नाहीत्याचीच मानवी मनाला ओढ असतेसर्वच मनं सारखी घडत नसतातम्हणून वास्तविकतेला स्वप्नाची जोड असते .........
*****************************************************************
"जगात वेदना जितकी सुंदर बोलते, तेवढं सुख नाही बोलत. सुख माणसाला मुकं करतं, वेदनेच्या पोटी सुंदर बोलणं येतं,नाही ? ’’
- पु॰ ल॰ देशपांडे

मित्रांनो तुमच्यातही एक बबन आहे

मिस्टर अँड मिसेस बबन,
हे एक जोडपं भन्नाट होतं...
तिचं वजन सत्तरच्या वर,तर त्याचं फक्त पन्नास होतं!
ती होती मस्त गुळाची ढेप,
बबन नुसताच काटकुळा ऊस...
मिस्कीलपणे त्यांच्या जोडीला,
लोकं म्हणती "उंदीर आणि घूस"!

एकदा तिने बबनला विचारलं,
माझी वाटते का रे तुला लाज?
हसून बबन म्हणाला तिला,
परत बोलू नको, बोललीस जे आज!
बारीक वा जाडी तू माझी आहेस,
तुझ्याशीच गुंफला प्रेमाचा धागा आहे...
कितीही आकार वाढला तुझा तरीही,
हृदयात मावशील एवढी जागा आहे!
उत्तर ऐकून ती फार सुखवली,
आनंदाने तिची हास्यलाली फुलली...
तुम्हाला वरलं हे माझं सौभाग्यचं आहे,
पुन्हा पुन्हा ती हे प्रेमाने बोलली!

मित्रांनो तुमच्यातही एक बबन आहे,
कदाचित झोपला असेल, त्याला जागवा...
आणि बायको कित्तीही वाढली तरीही,
बबनप्रमाणेच तिला प्रेमाने वागवा!
बबनप्रमाणेच तिला प्रेमाने वागवा!!
बबनप्रमाणेच तिला प्रेमाने वागवा!!!
कवि--अज्ञात